Mỗi lời gọi đồng bộ là một lần buộc chung số phận.Every synchronous call is a shared fate.

Cắt theo năng lực nghiệp vụ. Không bao giờ cắt theo tầng kỹ thuật.Split by business capability. Never by technical layer.

Dùng choUse for

Monolith có 3+ team giẫm chân nhau · một miền đổi hằng tuần, miền khác cả năm không đổi · chuẩn bị tách dần theo strangler figA monolith where 3+ teams collide · one domain changes weekly, another yearly · preparing a strangler-fig migration

ĐượcGain

Một tính năng = một PR, một lần deploy. Dev chỉ cần hiểu một mô hình.One feature = one PR, one deploy. A developer learns one model, not the system.

MấtCost

Khái niệm trùng lặp ở 3 nơi. Truy vấn xuyên context mất join. Vạch sai thì sửa rất đắt.Concepts duplicated in three places. Cross-context queries lose joins. A wrong line is expensive to move.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalHai team cãi nhau xem “đơn hàng” nghĩa là gì — đó là hai context, không phải một cuộc tranh luận.Two teams arguing about what “order” means — that is two contexts, not a debate to settle.

Không dùng chung database. API là con đường duy nhất đi vào.No shared database. The API is the only way in.

Dùng choUse for

Mỗi khi bạn tuyên bố một thứ là service · tách bảng nóng để scale riêng · cần công nghệ lưu trữ khác nhauAny time you claim something is a service · pulling a hot table out to scale it · needing different storage engines

ĐượcGain

Đổi schema không cần họp liên team. Một DB chết chỉ hỏng một chức năng.Schema changes need no cross-team meeting. One dead DB breaks one capability.

MấtCost

Mất join, mất ACID xuyên service, dữ liệu trùng và luôn trễ.No joins, no ACID across services, duplicated data that is always behind.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalBạn không dám đổi tên một cột vì không biết ai đang đọc — database đang bị dùng chung.You dare not rename a column because someone might be reading it — the database is shared.

Chỉ thêm field, không bao giờ xoá. Bên gọi cũ vẫn phải chạy.Add fields, never remove them. Old callers must keep working.

Dùng choUse for

Từ bên tiêu thụ thứ hai trở đi · API cho đối tác · app mobile không cập nhật · event schema trong KafkaFrom the second consumer onward · partner APIs · mobile apps that never update · Kafka event schemas

ĐượcGain

Deploy độc lập thật sự an toàn. Canary khả thi vì hai version cùng chạy.Independent deploys become genuinely safe. Canary works because both versions run.

MấtCost

Hợp đồng tích tụ field chết. Hai version là gấp đôi test.The contract accumulates dead fields. Two versions means double the tests.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalBạn phải nhắn “team A deploy trước rồi team B mới được deploy” — hợp đồng đang phá vỡ.You have to write “team A deploys first, then team B” — your contract is breaking.

Lời gọi thì ràng buộc. Event thì không.Calls couple. Events don’t.

Dùng choUse for

Sync: xác thực, báo giá, kiểm tồn kho · Async: gửi email, đồng bộ CRM, fan-out, việc chạy dàiSync: auth, price quotes, stock checks · Async: email, CRM sync, fan-out, long-running work

ĐượcGain

B chết không kéo A xuống. Hàng đợi hấp thụ tải đột biến. Thêm consumer không cần sửa bên phát.B being down does not drag A down. The queue absorbs spikes. New consumers need no publisher change.

MấtCost

Nhất quán trễ rò rỉ lên UI. Chắc chắn có bản tin trùng và sai thứ tự. Phải vận hành broker.Eventual consistency leaks into the UI. Duplicates and reordering are guaranteed. You now run a broker.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signal“Bên kia chết thì request của tôi hỏng” — mà nghiệp vụ không cần trả lời ngay → phải là async.“If they’re down my request fails” — and the business does not need an immediate answer → make it async.

Một cửa vào duy nhất, cho tất cả.One door in, for everyone.

Dùng choUse for

Nhiều loại client: web, mobile, đối tác · rate limit tại một chỗ · gắn trace-id cho mọi request vàoMultiple client types: web, mobile, partner · rate limiting in one place · attaching a trace-id at the edge

ĐượcGain

Bảo mật nhất quán, làm một lần. Client tách rời khỏi cách chia service bên trong.Consistent security, implemented once. Clients decoupled from the internal split.

MấtCost

Điểm chết đơn lẻ. Thêm một chặng mạng vào p99 của mọi request.A single point of failure. An extra hop on the p99 of every request.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalMỗi lần tách service là app mobile phải cập nhật — bạn cần gateway.Every service split forces a mobile release — you need a gateway.

Cùng một thông điệp, hai lần, chỉ trừ tiền một lần.The same message, twice — one charge, not two.

Dùng choUse for

Mọi thao tác trừ tiền, hoàn tiền · tạo đơn hàng · giữ và nhả tồn kho · mọi consumer đọc từ brokerEvery charge and refund · order creation · reserving and releasing stock · every broker consumer

ĐượcGain

Mở khoá retry an toàn — và chính nó mở khoá mục 07 và 08.Unlocks safe retries — which is what unlocks items 07 and 08.

MấtCost

Thêm một lượt ghi mỗi request. TTL và phạm vi key là quyết định thật, không thể qua loa.An extra write per request. TTL and key scope are real decisions, not defaults.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalBạn không dám bật retry tự động vì sợ trừ tiền hai lần — bạn đang thiếu idempotency.You dare not enable retries in case it charges twice — you are missing idempotency.

Fail nhanh, không bao giờ treo.Fail fast, never hang.

Dùng choUse for

Mọi lời gọi HTTP/gRPC · truy vấn database và cache · DNS · lấy kết nối từ poolEvery HTTP/gRPC call · database and cache queries · DNS · acquiring a pooled connection

ĐượcGain

p99 dự đoán được. Thread được nhả đúng lúc. Không có nó thì breaker không bao giờ kích hoạt.Predictable p99. Threads released on time. Without it a breaker never trips.

MấtCost

Quá chặt gây lỗi giả và bão retry. Cần số liệu p99 thật, đoán là sai.Too tight causes false failures and retry storms. Needs real p99 data; guessing fails.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalDùng client mặc định của thư viện mà chưa từng đặt timeout — nhiều mặc định là vô hạn.Using the library default client with no timeout set — many defaults are infinite.

Ngừng gọi một service đã chết.Stop calling a dead service.

Dùng choUse for

Gợi ý sản phẩm, làm giàu dữ liệu · tra cứu bên thứ ba có cache · thông báo đẩy vào hàng đợiRecommendations and enrichment · third-party lookups with a cached value · notifications queued for later

ĐượcGain

Chặn lỗi dây chuyền. Chừa khoảng lặng cho service phía dưới hồi phục.Stops cascading failure. Gives the downstream real idle time to recover.

MấtCost

Khó chỉnh ngưỡng, dễ ngắt oan. Vô dụng nếu không có fallback thiết kế sẵn.Hard to tune and trips on blips. Useless without a fallback designed in advance.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalKhông viết nổi hàm fallback() — hãy thiết kế fallback trước khi bật breaker.You cannot write the fallback() function — design the fallback before enabling the breaker.

Không có rollback, chỉ có hoàn tác. Và bạn tự viết phần đó.No rollback, only undo. And you write it yourself.

Dùng choUse for

Thanh toán đơn · đặt vé, đặt phòng · mở tài khoản · hoàn tiềnCheckout · booking and reservations · account opening · refunds

ĐượcGain

Không cần khoá phân tán. Xem được đơn nào đang kẹt ở bước nào.No distributed locks. You can see which orders are stuck at which step.

MấtCost

Bạn tự test mọi nhánh hoàn tác. Có bước không hoàn tác được thật: email đã gửi.You test every undo path yourself. Some steps truly cannot be undone: the email was sent.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalBạn định bọc BEGIN TRANSACTION quanh hai lời gọi HTTP — cái bạn cần là saga.You are about to wrap BEGIN TRANSACTION around two HTTP calls — what you need is a saga.

Một id duy nhất xuyên mọi chặng.One id across every hop.

Dùng choUse for

Từ service thứ ba trở đi · điều tra sự cố · truy nguyên độ trễ · vẽ bản đồ phụ thuộc thậtFrom the third service onward · incident investigation · latency attribution · a real dependency map

ĐượcGain

Tìm nguyên nhân gốc từ hàng giờ xuống vài phút. Chấm dứt tranh cãi giữa các team.Root cause from hours to minutes. Ends inter-team arguments about whose fault it is.

MấtCost

Tốn công gắn ở mọi service. Chỉ một service làm rơi context là cả chuỗi gãy.Instrumentation effort everywhere. One service dropping context breaks the whole chain.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalĐiều tra sự cố phải mở 5 tab Kibana và ghép tay theo timestamp — bạn thiếu tracing.Investigating means five Kibana tabs aligned by hand on timestamps — you are missing tracing.

Cái bạn vừa ghi, chưa thấy đâu.Your write, not there yet.

Dùng choUse for

Bất kỳ hệ thống nào có read replica · CQRS · cache trước database · tìm kiếm ElasticsearchAny system with a read replica · CQRS · a cache in front of the DB · Elasticsearch search

ĐượcGain

Scale đọc rẻ hơn nhiều so với scale bản chính. Truy vấn nặng không làm chậm đường ghi.Read scaling far cheaper than scaling the primary. Heavy queries do not slow the write path.

MấtCost

Dữ liệu cũ hiện ra đúng lúc user chú ý nhất. Bug ma không tái hiện được ở máy local.Stale data appears exactly when the user is watching. Ghost bugs never reproduce locally.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalVé lỗi kiểu “tôi lưu rồi mà không thấy, lát sau vào lại thì thấy” — là replica lag chưa xử lý.Tickets saying “I saved it and it wasn’t there, then later it was” — unhandled replica lag.

Monolith phân tán. Tệ hơn cả monolith bạn bắt đầu.A distributed monolith. Worse than the one you started with.

Dùng choUse for

Chạy bài kiểm tra trước khi tách thêm service · khi vận tốc release chậm dần · review kiến trúc hằng quýRun the test before splitting again · when release velocity slows · at the quarterly architecture review

ĐượcGain

Thừa nhận sớm thì vẫn quay lại được: gộp service tốn vài tuần, không phải vài năm.Admit it early and you can still go back: merging takes weeks, not years.

MấtCost

Trả đủ hoá đơn — độ trễ, lỗi cục bộ, chi phí vận hành — mà không thu lại được gì.You pay the full bill — latency, partial failure, ops cost — and collect nothing.

Dấu hiệu nhận biếtRecognition signalKhông ai dám trả lời “hôm nay service X deploy một mình được không?” bằng chữ có.Nobody will answer “can service X ship alone today?” with yes.